Sözlük
Yayında duyduğun F1 terimlerinin kısa ve anlaşılır açıklamaları.
Son güncelleme: 1 Ekim 2026
Aradığın terimi aşağıdaki kutuya yazarak süzebilir ya da harf listesinden bulabilirsin. Terimlerin çoğu, ayrıntılı anlatıldığı rehber bölümüne bağlanır.
#
- %107 kuralı107% rule
- Q1'de en hızlı zamanın %107'sinden yavaş kalan pilotun yarışa katılması hakemlerin iznine bağlıdır.
Ayrıntılar: Temel Bilgiler →
A
- Aktif aerodinamikActive aerodynamics
- 2026'da gelen, ön ve arka kanat flaplarının düzlüklerde açılıp virajlarda kapandığı sistem. İki konumu vardır: Corner Mode ve Straight Mode.
Ayrıntılar: Aktif Aero ve Overtake Mode → - Apex
- Virajın iç tarafında aracın en çok yaklaştığı nokta. Doğru apex'i yakalamak virajdan hızlı çıkmayı sağlar.
- Ara lastikIntermediate tyre
- Yeşil yan duvarlı, hafif ıslak ya da kurumakta olan pist için kullanılan dişli lastik.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop →
B
- Batarya (enerji deposu)Battery (energy store)
- Elektrik motorunun kullandığı enerjinin depolandığı birim. Frenlemede ve gaz kesildiğinde şarj olur.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi → - Boost
- Pilotun bir düğmeyle bataryadaki enerjiyi turun istediği yerinde kullanması; atak, savunma ya da tur zamanı için.
Ayrıntılar: Aktif Aero ve Overtake Mode → - Box
- Takım telsizinde "bu tur pite gir" anlamına gelen komut.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop → - Bütçe tavanıCost cap
- Takımların bir sezonda araç performansı için harcayabileceği paranın üst sınırı. Aşan takımlara yaptırım uygulanır.
C
- Corner Mode
- Aktif aerodinamiğin normal konumu: kanatlar kapalıdır ve araç virajlarda yüksek yere basma kuvveti üretir.
Ayrıntılar: Aktif Aero ve Overtake Mode →
D
- Damalı bayrakChequered flag
- Seansın ya da yarışın bittiğini gösteren siyah-beyaz kareli bayrak.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı → - DegradasyonDegradation
- Lastiğin kullanıldıkça performans kaybetmesi. Yüksek degradasyon daha çok pit stop demektir.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop → - Delta
- İki zaman arasındaki fark. VSC sırasında pilotların uyması gereken hedef süreye de delta denir.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı → - DiskalifiyeDisqualification
- Pilotun sonuçlardan çıkarılması. Teknik kural ihlali ya da çok ciddi bir sürüş ihlali sonucunda verilir.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - DNF
- Yarışı bitiremedi. Kaza ya da arıza nedeniyle yarıştan çekilen pilotlar için kullanılır.
- DNS
- Yarışa başlamadı. Pilot starttan önce yarıştan çekildiğinde kullanılır.
- DRS
- 2011–2025 arasında kullanılan, takip eden pilotun arka kanat flapını açarak hız kazanmasını sağlayan sistem. 2026'da kaldırıldı; yerini Overtake Mode aldı.
Ayrıntılar: Aktif Aero ve Overtake Mode → - Dur-kalk cezasıStop-go penalty
- Pilotun pitte 10 saniye beklemesi gereken ceza; bu sırada araca dokunulamaz.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Düzlük ModuStraight Mode
- Aktif aerodinamikte kanat flaplarının açıldığı, sürtünmenin azaldığı konum. Belirlenen düzlüklerde herkes kullanabilir.
Ayrıntılar: Aktif Aero ve Overtake Mode →
E
- ERS
- Enerji geri kazanım sistemi: batarya, MGU-K ve kontrol elektroniğinden oluşan hibrit sistemin genel adı.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi →
F
- FIA
- Formula 1 kurallarını yazan ve uygulayan uluslararası otomobil federasyonu.
G
- Geçiş cezasıDrive-through penalty
- Pilotun durmadan, hız sınırına uyarak pit yolundan geçmesi gereken ceza.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Graining
- Lastik yüzeyinden kopan küçük kauçuk parçaların yüzeye yapışarak tutunmayı azaltması. Genellikle geçicidir.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop → - Grid
- Yarışın başlangıç dizilişi. Genellikle sıralama sonucuna göre oluşur.
Ayrıntılar: Temel Bilgiler → - Grid cezasıGrid penalty
- Pilotun yarışa sıralamadaki yerinden belirli sayıda sıra geriden başlaması cezası.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Güç ünitesiPower unit
- Turbo V6 benzinli motor ve elektrik sisteminden oluşan hibrit motorun resmî adı. 2026'da gücünün yaklaşık yarısı elektrikten gelir.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi → - Güvenlik AracıSafety Car
- Tehlike sırasında piste çıkıp yarışı yavaşlatan araç. Arkasında sollama yasaktır.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı →
H
- HakemlerStewards
- Pistteki olayları değerlendirip ceza kararı veren kurul.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Halo
- 2018'den beri kullanılan, kokpitin üzerindeki titanyum koruma çemberi.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi →
I
- Isınma turuFormation lap
- Starttan önce tüm araçların lastik ve frenleri ısıtmak için attığı tur.
Ayrıntılar: Temel Bilgiler →
İ
- İç tur (in-lap)In-lap
- Pilotun pite girmeden önceki son turu.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop →
K
- KınamaReprimand
- Hakemlerin verdiği resmî uyarı. Bir sezonda sürüşle ilgili beş kınama 10 sıra grid cezası getirir.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Kırmızı bayrakRed flag
- Seansın durdurulduğunu gösteren bayrak. Araçlar yavaşça pit yoluna döner.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı → - Kirli havaDirty air
- Öndeki aracın arkasında oluşan dalgalı hava. Takip eden aracın yere basma kuvvetini azaltır ve yakından takibi zorlaştırır.
L
- Lift and coast
- Frenleme noktasından önce gazdan ayağı çekip aracı serbest bırakmak. Yakıt ve enerji tasarrufu ile şarj için kullanılır.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi →
M
- Marshal
- Pist kenarında bayrak sallayan, kazalara müdahale eden ve pisti temizleyen görevli.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı → - Mavi bayrakBlue flag
- Arkadan daha hızlı bir aracın geldiğini gösterir. Yarışta tur bindirilecek pilot yol vermelidir.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı → - MGU-H
- Egzoz gazından enerji üreten elektrik motoru-jeneratör. 2026'da kaldırıldı.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi → - MGU-K
- Tekerleklere bağlı elektrik motoru-jeneratör: frenlemede enerji üretir, hızlanmada güç verir. 2026'da gücü 350 kW'a çıktı.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi → - MonokokMonocoque
- Pilotun oturduğu, karbon fiberden yapılmış güvenlik hücresi.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi →
O
- Overcut
- Rakip pite girdikten sonra pistte kalıp hızlı turlar atarak pit stoptan sonra onun önüne çıkma stratejisi.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop → - Overtake Mode
- DRS'in yerine gelen sollama desteği: tespit noktasında öndekine 1 saniyeden yakın olan pilot, sonraki turda ek elektrik enerjisi kullanabilir.
Ayrıntılar: Aktif Aero ve Overtake Mode →
P
- Parc fermé
- Sıralama başladıktan sonra araçlarda yapılabilecek değişiklikleri sınırlayan kurallar.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Pist sınırlarıTrack limits
- Pistin beyaz çizgilerle belirlenen kenarları. Dört tekerleğin birden çizgi dışına çıkması ihlaldir.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Pit duvarıPit wall
- Takım yöneticilerinin ve mühendislerin yarışı ekranlardan izleyip strateji kararları verdiği bölüm.
- Pit stop
- Aracın lastik (ve gerekirse ön kanat) değişimi için pitte durması. İyi bir pit stop 2–3 saniye sürer.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop → - Pole pozisyonuPole position
- Sıralamada en hızlı turu atan pilotun yarışa başladığı en ön sıra.
Ayrıntılar: Temel Bilgiler → - Porpoising
- Aracın yüksek hızda yere çok yaklaşıp tekrar yükselmesiyle oluşan zıplama hareketi.
R
- Recharge
- Bataryanın frenlemede, gaz kesildiğinde ve kısmi gazda şarj edilmesi.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi →
S
- Sanal Güvenlik AracıVirtual Safety Car
- Pistte gerçek araç olmadan tüm pilotların hedef bir hıza uymak zorunda olduğu yavaşlatma dönemi.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı → - SektörSector
- Pist üç bölüme ayrılır; her bölümün zamanı ayrı ölçülür. Mor sektör, seansın en hızlısı demektir.
- SıralamaQualifying
- Grid sırasını belirleyen, Q1, Q2 ve Q3 bölümlerinden oluşan zaman seansı.
Ayrıntılar: Temel Bilgiler → - Sprint
- Bazı hafta sonlarında cumartesi koşulan yaklaşık 100 km’lik kısa yarış. İlk sekize puan verilir.
Ayrıntılar: Temel Bilgiler → - Stint
- Pilotun iki pit stop arasında aynı lastik setiyle geçirdiği bölüm.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop → - Süper lisansSuper licence
- F1’de yarışmak için gereken FIA lisansı. Ceza puanları bu lisansa işlenir.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Sürdürülebilir yakıtSustainable fuel
- 2026'dan itibaren F1 araçlarında kullanılan, fosil kaynaklı olmayan yakıt.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi → - SürtünmeDrag
- Aracı yavaşlatmaya çalışan hava direnci. Düzlüklerde düşük olması istenir.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi →
T
- Takım telsiziTeam radio
- Pilot ile yarış mühendisi arasındaki telsiz görüşmesi. Bazı kayıtlar yayında paylaşılır.
- Takımlar ŞampiyonasıConstructors' Championship
- Takımın iki pilotunun puanlarının toplandığı şampiyonluk.
Ayrıntılar: Temel Bilgiler → - Tur bindirmeLapping
- Lider grubun daha yavaş bir aracı bir tur geride bırakması. Tur bindirilecek pilota mavi bayrak gösterilir.
Ayrıntılar: Bayraklar ve Güvenlik Aracı →
U
- Undercut
- Rakipten önce pite girip taze lastikle hızlı turlar atarak onun önüne geçme stratejisi.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop →
Y
- Yağmur lastiğiWet tyre
- Mavi yan duvarlı, yoğun yağmur için kullanılan derin dişli lastik.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop → - Yarış direktörüRace director
- Seansı yöneten FIA yetkilisi: bayraklar, Güvenlik Aracı ve kırmızı bayrak kararları ondadır.
Ayrıntılar: Cezalar ve Hakemler → - Yere basma kuvvetiDownforce
- Kanatların ve tabanın havayla aracı yola bastırması. Virajlarda yüksek hız sağlar.
Ayrıntılar: Araç ve Güç Ünitesi → - Yumuşak / Orta / SertSoft / Medium / Hard
- O hafta sonu seçilen üç kuru hava hamurunun adları: kırmızı yumuşak, sarı orta, beyaz sert.
Ayrıntılar: Lastikler ve Pit Stop →
Kaynaklar
Bu bölümdeki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan doğrulanarak özgün olarak yazılmıştır.
Bu rehber SectorBeat tarafından hazırlanan sade bir özettir; resmî değildir. Kesin kurallar için FIA'nın yayımladığı yönetmelikler esas alınır.