Cezalar ve Hakemler
Kararları kim veriyor, 5 saniye cezası ne demek, ceza puanları nasıl birikir? Hakem kararlarını anlamak için kısa bir rehber.
Son güncelleme: 1 Ekim 2026
Hakemler kimdir?
Pistteki olayları hakemler (stewards) değerlendirir. Kurul genellikle aralarında deneyimli bir eski pilotun da bulunduğu dört kişiden oluşur. Hakemler videoları, telemetri verilerini ve takım telsizlerini inceler, gerekirse pilotları dinler ve kararı verir.
Yarış direktörü ise seansı yönetir: bayraklar, Güvenlik Aracı ve kırmızı bayrak kararları ondadır.
| Ceza | Ne demek? |
|---|---|
| Uyarı | Kayda geçer; tekrarlanırsa daha ağır ceza gelebilir. |
| Kınama (reprimand) | Resmî uyarı. Bir sezonda sürüşle ilgili beş kınama alan pilota 10 sıra grid cezası verilir. |
| 5 ya da 10 saniye | Pit stopta, araca dokunulmadan önce beklenir; pit stop yapılmazsa yarış süresine eklenir. |
| Pit yolundan geçiş (drive-through) | Pilot durmadan, hız sınırına uyarak pit yolundan geçer. |
| Dur-kalk (stop-go) | Pilot pitte 10 saniye bekler; bu sırada araca dokunulamaz. |
| Grid cezası | Pilot bir sonraki yarışa sıralamadaki yerinden daha geriden başlar. |
| Diskalifiye | Pilot sonuçlardan çıkarılır. |
| Yarış yasağı | Pilot bir sonraki yarışa katılamaz (ör. 12 ceza puanı dolduğunda). |
Ceza puanları
Tehlikeli ya da sportmenliğe aykırı bulunan olaylar için pilotun süper lisansına ceza puanı eklenebilir. 12 ay içinde 12 ceza puanına ulaşan pilot bir sonraki yarışa katılamaz. Puanlar verildikleri tarihten 12 ay sonra silinir.
Pist sınırları
Pilotlar pisti beyaz çizgilerle belirlenen sınırlar içinde kullanmak zorundadır; aracın dört tekerleğinin birden çizginin dışına çıkması ihlaldir. Yarışta üç ihlalden sonra pilota siyah-beyaz bayrak gösterilir; ardından gelen ihlaller zaman cezasına yol açabilir. Sıralamada ise sınır dışında atılan tur zamanı silinir.
Parça limitleri ve parc fermé
Her pilotun sezon boyunca kullanabileceği güç ünitesi parçası sayısı sınırlıdır. Sınırı aşan pilot grid cezası alır; bu yüzden sezonun ikinci yarısında bazı pilotların grid cezasıyla geriden başladığını görürsün.
Sıralama başladıktan sonra araçlar parc fermé (kapalı park) kurallarına tabi olur: takımlar aracın ayarlarını yalnızca sınırlı ölçüde değiştirebilir. Kurala aykırı değişiklik yapılan aracın pilotu yarışa pit yolundan başlar.
Kaynaklar
Bu bölümdeki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan doğrulanarak özgün olarak yazılmıştır.
Bu rehber SectorBeat tarafından hazırlanan sade bir özettir; resmî değildir. Kesin kurallar için FIA'nın yayımladığı yönetmelikler esas alınır.